Karadeniz’de 5 ilde, 125 dereye ‘taşkın erken uyarı sistemi’

02.07.2022 10:42 Haber Deposu: DHA Karadeniz’de küresel iklim değişikliğinin de etkisiyle görülen ani lokal ve şiddetli yağışların yol açmış olduğu, can ve mal kayıplarıyla sonuçlanan sel ve heyelanlara karşı tedbirler alınmaya devam ediyor. Son 50 senelik yağış miktarı, Türkiye averajının 2 katının üstünde 1270 milimetre olarak kayıtlara geçen bölgede sellere karşı Devlet Su İşleri (DSİ) tarafınca Giresun’da 49, Rize’de 35, Trabzon’da 34, Gümüşhane’de 5 ve Bayburt’ta 2 olmak suretiyle toplamda 125 dereye taşkın erken uyarı sistemi kuruldu. Devreye alınan, kızıl ötesi görüş yetenekli kamerayla donatılan, haiz olduğu ultrasonik sensörün su seviyesinin yükselmesiyle uyarı mesajı gönderilmiş olduğu sistemle, 15 dakika öncesinden dere ve dere yataklarına müdahale ediliyor, tahliye de dahil tedbirler alınıyor. Taşkın bölgelerine konuşlandırılan tam donanımlı DSİ’ye ilişkin TIR ile anlık gelişmeler insansız hava araçları (İHA) ve dronlarla anbean takip ediliyor.
Trabzon DSİ 22’nci Bölge Müdürü Cengiz Han Kılıçaslan, Demirören Haber Ajansı’na (DHA) taşkın erken uyarı sistemlerine ilişkin açıklamada bulunmuş oldu. Kılıçaslan, “Doğu Karadeniz havzası yurdumuzun en fazlaca yağış alan bölgesi. Bundan dolayı taşkın olaylarının da en sık yaşandığı yöremiz. Burada taşkın olaylarının önüne geçmek için birçok yapısal önlem alıyoruz. Sadece maalesef ki can kayıplarının önüne geçemiyoruz. En azından bu can kayıplarının önüne geçebilmek için taşkın erken uyarı sistemleriyle ilgili pilot bölge olarak DSİ Trabzon Bölge çalışmalara adım atmıştır. Bu proje kapsamında 125 tane taşkın erken uyarı sistemini kurduk ve işletmeye almış bulunmaktayız” dedi.
‘RADARLA SU YÜKSEKLİĞİNİ ÖLÇÜYORUZ’
Taşkın anında yukarı havzalarda kurulan istasyonlardan gelen bildirimlerle 15 dakika içinde dere kenarında herhangi bir can ve mala zarar gelmemesi için tedbirlerin alınmasını sağladıklarını belirten Kılıçaslan, “Radar sensörüyle dere yatağındaki su yüksekliğini ölçüyoruz ve bu su yüksekliğinin herhangi bir halde eleştiri seviyeye yetişmesi halinde SMS yöntemiyle bizim operatörlerimize veri gidiyor. Sonrasında ilgili arkadaşımız takibe başlıyor ve gene sistem üstündeki kızıl ötesi görüş yetenekli kamerayla bu verinin doğruluğu teyit ediliyor. Bu teyit yapıldıktan sonrasında istasyon izlemeye alınıyor ve sonrasında da belli bir evre sonrasında turuncu seviyeye doğrusu birazcık daha tehlikeli seviyeye yetişmesi halinde ilgili kamu kurum kuruluşları ve Kaymakamlıklar bilgilendiriliyor. Sistem gene takibe devam ediliyor. Son olarak nokta olarak da tanımlanmış kırmızı düzey aşılmış olduğu takdirde ise bu kere artık aşağıda taşkın olacağının bilgisi geçiliyor ve bu bilgiyle gene vatandaşlara SMS yöntemiyle ve cami hoparlörlerinden bildirim yapılıp dere yataklarından uzaklaşmaları gerektiği duyuruluyor. Bu şekilde en azından can kaybının önüne geçilmesi hedefleniyor. Yukarı havzadaki istasyonumuz yardımıyla suyun aşağıya 15 dakikaya kadar varacağını söyleyebiliyoruz.15 dakika içinde dere kenarında herhangi bir can ve mala zarar gelmemesi için tedbirlerin alınmasını sağlıyoruz” diye konuştu.

‘TAM DONANIMLI TIR’IMIZ HAZIR’
Taşkın yaşanmış olan bölgeleri dronlar ve insansız hava araçlarıyla denetim ettiklerini belirten Kılıçaslan, “Bununla birlikte TIR’ımızda uçağımız ve dronumuz var. Uçağımızla vadinin görüntüsünü alıyor ve bunu dostlar 3 boyutlu hale getiriyorlar. Burada herhangi bir yere su taşmışsa hangi bölgelere taşmış, hangi bölgelerde ne kadar sorun var bunun tespitini yapıyoruz. Ona bakılırsa makine ve vasıta görevlendirilmesini ve personel görevlendirilmesini yapabiliyoruz. Aynı şekilde canlı görüntü alabilecek şekilde dron görüntümüz var.

Burada risk gördüğümüz alana dronumuzu göndererek orada ne biçim bir risk bulunduğunu, herhangi bir kurtarılmaya muhtaç birisi var mı yok mu, bunun da tespitini yapıyoruz. Tespiti yaparken görüşmede koordinasyonu sağlıyoruz. Eş zamanlı olarak bölge müdürlüğümüzde, valiliklerde, genel müdürlüğümüzde, bakanlığımızda bu görüntülerin aktarımını yapmış olup ortak online paylaşım yapmış oluyoruz. Dolayısıyla burada taşkın anında elzem olan teknolojik olarak da insani gereksinimleri olarak da her şeyi bu TIR’a yerleştirdik. Tanrı yaşatmasın sadece yaşadığımız süre taşkın anında en mühim aracımız bu TIR olacak” açıklamasını yapmış oldu. 

Son Dakika Haberler